Przewlekła choroba zapalna, która może powodować ból, obrzęk, sztywność oraz stopniowe uszkodzenie stawów.
Choroba może współistnieć z łuszczycą skóry lub paznokci i dotyczyć różnych stawów, przyczepów ścięgien oraz kręgosłupa.
Do tej grupy należą choroby, w których mogą występować m.in. przewlekły ból zapalny kręgosłupa, sztywność i zajęcie stawów krzyżowo-biodrowych.
Niektóre choroby autoimmunologiczne mogą jednocześnie wpływać na skórę, stawy, nerki, układ krwiotwórczy i inne narządy.
Nawracające bardzo bolesne zapalenia stawu mogą być związane z odkładaniem kryształów moczanu sodu.
To zróżnicowana grupa chorób, w których proces zapalny obejmuje naczynia i może powodować objawy ze strony różnych narządów.
Łuszczyca, nietypowe wysypki, nadwrażliwość na światło, owrzodzenia lub inne zmiany mogą być elementem choroby układowej.
Suchość oczu i ust, nawracające zapalenia oka lub inne dolegliwości mogą mieć znaczenie diagnostyczne.
Blednięcie, sinienie i zaczerwienienie palców po ekspozycji na zimno może odpowiadać objawowi Raynauda.
W części chorób autoimmunologicznych mogą wystąpić białkomocz, krwiomocz lub pogorszenie funkcji nerek.
Niektóre choroby układowe mogą współistnieć z dusznością, przewlekłym kaszlem lub zmianami śródmiąższowymi.
Stan podgorączkowy, znaczne zmęczenie, spadek masy ciała lub nocne poty mogą wymagać szerszej diagnostyki.
| Badanie | Do czego może być wykorzystywane? | Ważna informacja |
|---|---|---|
| CRP / OB | Ocena obecności i aktywności procesu zapalnego | Nie wskazują samodzielnie przyczyny zapalenia |
| RF | Jeden z parametrów wykorzystywanych m.in. przy podejrzeniu RZS | Dodatni wynik nie oznacza automatycznie RZS |
| anty-CCP | Pomocne w diagnostyce reumatoidalnego zapalenia stawów | Interpretowane z objawami i badaniem stawów |
| ANA | Badanie przesiewowe wykorzystywane przy podejrzeniu części chorób układowych | Dodatni ANA może występować również bez choroby autoimmunologicznej |
| Kwas moczowy | Ważny w ocenie zaburzeń gospodarki moczanowej | Sam wynik nie potwierdza ani nie wyklucza ostrego napadu dny |
| USG stawów | Może uwidocznić wysięk, zapalenie błony maziowej i inne zmiany | Uzupełnia badanie kliniczne |
| RTG / MRI | Ocena zmian strukturalnych, zapalnych i przewlekłych | Dobór badania zależy od konkretnego problemu |
Znaczenie ma to, które stawy bolą, czy puchną, od kiedy występują objawy, jak długo utrzymuje się sztywność i czy występują objawy spoza układu ruchu.
Lekarz ocenia obrzęk, zakres ruchu, bolesność, deformacje, przyczepy ścięgien, skórę i paznokcie.
Nie istnieje jeden panel badań odpowiedni dla wszystkich. Badania dobiera się do obrazu klinicznego.
W zależności od problemu wykorzystywane może być USG, RTG lub rezonans magnetyczny.
Przy chorobach reumatologicznych bardzo ważna jest analiza wielu informacji jednocześnie.
Wyniki przeciwciał należy interpretować łącznie z objawami i badaniem pacjenta. Dodatni wynik laboratoryjny sam w sobie nie jest diagnozą.
Szczególnie ważny przy podejrzeniu zapalenia wielu stawów, choroby autoimmunologicznej, sztywności, zmian układowych lub nawracających stanów zapalnych.
Częściej zajmuje się problemami strukturalnymi, urazami, przeciążeniami, zwyrodnieniami i leczeniem operacyjnym narządu ruchu.
Nie. Rozpoznanie nie opiera się wyłącznie na jednym przeciwciele.
Nie. ANA może być dodatnie w różnych sytuacjach, także u części osób bez układowej choroby autoimmunologicznej.
Nie. Ból może wynikać m.in. z przeciążenia, zwyrodnienia, urazu lub choroby zapalnej.
Tak. Może być dodatkową informacją, ale nie zastępuje badania ruchomości, temperatury stawu i innych cech klinicznych.